一、建造者模式概述
建造者模式是一种创建型设计模式,旨在提供一种灵活的解决方案,用于创建复杂的对象,什么是复杂对象呢?简单来说,复杂对象是指那些包含多个成员属性的对象,这些成员属性也称为部件或零件。它通过将对象的构建过程和表示分离,使得同样的构建过程可以创建不同的表示。
二、传统创建对象方式的痛点
- 构造方法参数过多,示例代码如下:
Order order = new Order("202509250001", 9527, "2025-09-25 00:00:00", 100.00, "待支付", "微信支付");
大家可以看到,这个构造方法的参数太多了,写着写着可能你都分不清哪个参数对应哪个属性。可能你将"微信支付"赋值给了支付状态属性,将" #技术分享待支付"赋值给了支付方式属性都没发现有问题,因为这两个字段都是字符串类型,编译器并不会报错。只要参数超过5个,调用者都会陷入参数地狱。
二、建造者模式的结构
建造者模式的四个角色:
- Product :产品类,最终要构建的复杂对象。
- Builder :抽象建造者,定义构建步骤的接口。
- ConcreteBuilder :具体建造者,实现抽象建造者的接口,实现构建步骤并返回产品。
- Direct :指挥者(可选),控制构建过程。
三、示例
很多系统中都会有下订单这个操作,这个订单表里面是包含了很多字段的,比如订单号、用户 id、下单时间、订单总金额、订单状态、支付方式等多个可选部件,建造者模式可以灵活地进行组装,下面直接上代码。
传统版本
1.产品类
public class Order {
private String orderNum;
private int userId;
private Date orderTime;
private BigDecimal totalPrice;
private String status;
private String paymentMethod;
public String getOrderNum() { return orderNum; }
public void setOrderNum(String orderNum) { this.orderNum = orderNum; }
public int getUserId() { return userId; }
public void setUserId(int userId) { this.userId = userId; }
public LocalDateTime getOrderTime() { return orderTime; }
public void setOrderTime(Date orderTime) { this.orderTime = orderTime; }
public BigDecimal getTotalPrice() { return totalPrice; }
public void setTotalPrice(BigDecimal totalPrice) { this.totalPrice = totalPrice; }
public String getStatus() { return status; }
public void setStatus(String status) { this.status = status; }
public String getPaymentMethod() { return paymentMethod; }
public void setPaymentMethod(String paymentMethod) { this.paymentMethod = paymentMethod; }
@Override public String toString() { return "Order{" + "orderNum='" + orderNum + '\'' + ", userId=" + userId + ", orderTime=" + orderTime + ", totalPrice=" + totalPrice + ", status='" + status + '\'' + ", paymentMethod='" + paymentMethod + '\'' + '}'; } }
2.抽象建造者
public interface OrderBuilder {
void buildOrderNum(String orderNum);
void buildUserId(int userId);
void buildOrderTime(Date orderTime);
void buildTotalPrice(BigDecimal totalPrice);
void buildStatus(String status);
void buildPaymentMethod(String paymentMethod);
Order build(); }
抽象建造者中还声明了一个得到产品建造后结果的方法 build。
3.具体建造者
public class ConcreteOrderBuilder implements OrderBuilder{
private Order order = new Order(); @Override public void buildOrderNum(String orderNum) { order.setOrderNum(orderNum); } @Override public void buildUserId(int userId) { order.setUserId(userId); } @Override public void buildOrderTime(Date orderTime) { order.setOrderTime(orderTime); } @Override public void buildTotalPrice(BigDecimal totalPrice) { order.setTotalPrice(totalPrice); } @Override public void buildStatus(String status) { order.setStatus(status); } @Override public void buildPaymentMethod(String paymentMethod) { order.setPaymentMethod(paymentMethod); }
public Order build() { return order; } }
4.指挥者
public class Director {
private OrderBuilder orderBuilder;
public Director(OrderBuilder orderBuilder) {
this.orderBuilder = orderBuilder;
}
public Order construct(String orderNum, int userId, Date orderTime, BigDecimal totalPrice, String status, String paymentMethod) { orderBuilder.buildOrderNum(orderNum); orderBuilder.buildUserId(userId); orderBuilder.buildOrderTime(orderTime); orderBuilder.buildTotalPrice(totalPrice); orderBuilder.buildStatus(status); orderBuilder.buildPaymentMethod(paymentMethod); return orderBuilder.build(); } }
5.客户端
public class Client {
public static void main(String[] args) {
OrderBuilder builder = new ConcreteOrderBuilder();
Director director = new Director(builder);
Order order = director.construct("202509250001", 9527,new Date(), new BigDecimal(100), "待支付", "微信支付");
OrderBuilder builder1 = new ConcreteOrderBuilder(); builder1.buildOrderNum("202509250001"); builder1.buildUserId(9527); builder1.buildOrderTime(new Date()); builder1.buildTotalPrice(new BigDecimal(100)); builder1.buildStatus("待支付"); builder1.buildPaymentMethod("微信支付"); Order order1 = builder1.build(); } }
链式调用版本
public class Order {
private String orderNum;
private int userId;
private Date orderTime;
private BigDecimal totalPrice;
private String status;
private String paymentMethod;
private Order(String orderNum, int userId, Date orderTime, BigDecimal totalPrice, String status, String paymentMethod) { this.orderNum = orderNum; this.userId = userId; this.orderTime = orderTime; this.totalPrice = totalPrice; this.status = status; this.paymentMethod = paymentMethod; }
@Override public String toString() { return "Order{" + "orderNum='" + orderNum + '\'' + ", userId=" + userId + ", orderTime=" + orderTime + ", totalPrice=" + totalPrice + ", status='" + status + '\'' + ", paymentMethod='" + paymentMethod + '\'' + '}'; }
public static class Builder { private String orderNum; private int userId; private Date orderTime; private BigDecimal totalPrice; private String status; private String paymentMethod; public Builder buildOrderNum(String orderNum) { this.orderNum = orderNum; return this; }
public Builder buildUserId(int userId) { this.userId = userId; return this; } public Builder buildOrderTime(Date orderTime) { this.orderTime = orderTime; return this; } public Builder buildTotalPrice(BigDecimal totalPrice) { this.totalPrice = totalPrice; return this; } public Builder buildStatus(String status) { this.status = status; return this; } public Builder buildPaymentMethod(String paymentMethod) { this.paymentMethod = paymentMethod; return this; } public Order build() { if(status == null){ throw new IllegalStateException("订单状态不能为空"); } return new Order(orderNum, userId, orderTime, totalPrice, status, paymentMethod); } } }
建造者类
public class ConcreteOrderBuilder {
private Order order = new Order();
public ConcreteOrderBuilder buildOrderNum() { order.setOrderNum("202509250001"); return this; }
public ConcreteOrderBuilder buildUserId() { order.setUserId(9527); return this; }
public ConcreteOrderBuilder buildOrderTime() { order.setOrderTime(LocalDateTime.now()); return this; }
public ConcreteOrderBuilder buildTotalPrice() { order.setTotalPrice(new BigDecimal(100)); return this; }
public ConcreteOrderBuilder buildStatus() { order.setStatus("待支付"); return this; }
public ConcreteOrderBuilder buildPaymentMethod() { order.setPaymentMethod("微信支付"); return this; }
public Order getResult() { return order; } }
客户端
public class Client {
public static void main(String[] args) {
Order order = new Order.Builder()
.buildOrderNum("202509250001")
.buildOrderTime(new Date())
.buildPaymentMethod("微信支付")
.buildStatus("1")
.buildTotalPrice(BigDecimal.valueOf(100.00))
.buildUserId(9527)
.build();
System.out.println(order);
}
}
两种版本对比:
通过传统版本中,Director 指挥者类中的 construct 方法可以看到,这种方式比较适合构建过程固定的场景。而链式调用版本,通过返回 this 实现链式调用,适合构建过程灵活、需要动态配置的场景。
如果你的项目中有使用到 Lombok,那么你应该知道它提供了一个@Builder 注解,Lombok 的@Builder 注解通过自动生成构建者模式代码实现链式调用,其核心机制是为目标类创建内部静态 Builder 类,每个属性对应生成同名链式方法(返回 Builder 实例),最终通过 build()方法完成对象构建。(Lombok 在编译期修改 AST,生成包含完整链式方法的静态内部类。)
总结
当你的实体类满足以下条件时,可以考虑使用建造者模式:
- 实体类中字段太多,比如超过5个。
- 存在参数校验逻辑,比如上述例子中的userId字段要求必填,可以在build方法中加入校验逻辑。
